Zrozumiała treść w nauce języka angielskiego, czyli Comprehensible Input. Teoria Stephena Krashena.

Comprehensible input (po polsku „zrozumiały input” lub „zrozumiała treść”) to język, który uczący się jest w stanie zrozumieć, mimo że nie zna wszystkich składających się na niego słów i struktur gramatycznych — pojęcie wprowadzone pod koniec lat 70. przez amerykańskiego lingwistę Stephena Krashena i jedna z najbardziej wpływowych idei w historii nauczania języków. Naukę angielskiego zaczęłam ponad 20 lat temu. Później uczyłam się innych języków, ale niestety nie w każdym, z którym miałam do czynienia osiągnęłam biegłość. Pierwszych języków uczyłam się w Polsce bardzo tradycyjnymi metodami. Na lekcjach mieliśmy dużo regułek gramatycznych, wkuwania słówek, a za to rzadko kiedy mieliśmy okazję na użycie języka w praktyce. Pomimo tego, że wszystkim w klasie najbardziej zależało na mówieniu w języku obcym, kiedy przychodziło do sklecenia kilku zdań, większość z nas drżała ze strachu. Dlaczego tak się działo?

Kiedy zaczęłam pracować dla Taalhammera spędziłam dużo czasu na rozmowach z Mateuszem, założycielem Taalhammera. Wtedy poznałam termin Comprehensible Input, czyli “zrozumiałej treści” w nauce języka angielskiego i innych języków obcych. Termin ten został wymyślony pod koniec lat 70-tych przez Stephena Krashena, amerykańskiego lingwistę, który badał jak skutecznie uczyć się języków. Okazuje się że jego prace wywarły ogromny wpływ na sposób w jaki o nauce języka myślą poligloci. Dziwne zaczęło mi się wydawać że przez 20 lat nigdy o nim nie słyszałam.

Nietrudno zauważyć, że w nauce języka nie tylko ważne jest czego się uczymy, ale też jak się tego uczymy. Czytając o tym co mówi Krashen dowiedziałam się, że wiele z jego metod wykorzystywałam już wcześniej, intuicyjnie, ucząc się języka w mniej formalnym środowisku. 

Jeżeli interesuje cię nauka języka obcego, lub chcesz w końcu zrozumieć, jakie praktyki uczenia są najlepsze, czytaj dalej! 

Z pewnością warto poznać teorię, na których bazuje wielu poliglotów.

Stephen Krashen to amerykański lingwista, autor ponad 525 artykułów i książek z zakresu edukacji dwujęzycznej, neurolingwistyki, przyswajania drugiego języka i umiejętności czytania i pisania. Umie rozmawiać w języku angielskim, hebrajskim, niemieckim, francuskim, hiszpańskim oraz mandaryńskim. To doskonały dowód na to, że teorie, na których bazuje mają w sobie dużo prawdy. 

Oto jego pięć hipotez badacza, które warto znać, jeżeli uczysz się nowego języka.

Acquisition-learning hypothesis – Hipoteza przyswajania języka 

Kluczem w teorii Stephena Krashena są dwa fundamentalnie różne procesy w nabywaniu języka: przyswajanie (acquisition) i uczenie się (learning).

Według Krashena, “przyswajanie” to proces nieświadomy, podczas którego automatycznie przyswajane są elementy języka. Ten proces zachodzi bez świadomej kontroli, a nowa wiedza jest magazynowana w umyśle podświadomie. Przyswajanie to takie “załapania języka”, gdzie osoba może zauważyć, że zdobyła pewną wiedzę językową, choć nie była tego świadoma w trakcie procesu. Mówienie w języku staje się naturalne i nie wymaga wysiłku.

Z drugiej strony, uczenie się to proces świadomy, w którym skupiamy się na nauce słów, strukturze językowej, poprawianiu błędów, nauce gramatyki oraz przyswajaniu reguł pisowni i interpunkcji. Wiedza zdobywana w procesie uczenia się jest magazynowana w umyśle świadomie.

Jeśli czytałeś artykuł “Czy języka angielskiego można nauczyć się w każdym wieku?” to pewnie zauważyłeś że “nauka języka” odpowiada faktom (czyli pamięci deklaratywnej), z kolei przyswajanie języka związane jest z intuicją (czyli pamięcią proceduralną). W tym artykule znajdziesz też odpowiedź na pytanie dlaczego dzieci są w stanie przyswoić język bez konieczności uczenia się go.

Krashen argumentuje, że to przyswajanie, a nie uczenie się, jest procesem który prowadzi do opanowania języka. Opanowanie to odnosi się do zdolności swobodnego posługiwania się językiem obcym. Według Krashena, choć uczenie się może dostarczyć świadomej wiedzy na temat języka, to przyswajanie jest bardziej efektywne i skuteczne w osiąganiu płynności komunikacyjnej. W jego teorii, realna umiejętność posługiwania się językiem rozwija się głównie poprzez proces przyswajania.

W Taalhammerze wykorzystujemy nowatorskie podejście do nauczania i uczenia, gdzie nie zakuwasz bezmyślnie słówek, czy zasad gramatycznych, lecz uczysz się całych zdań. W ten sposób możesz nie tylko wzbogacić swoje słownictwo, ale także nauczyć się podświadomie zasad gramatycznych. Dowiedz się więcej na temat nauki całymi zdaniami. 

Comprehensible Input – jedna z najbardziej wpływowych teorii na temat uczenia się języków obcych

Wróćmy teraz do tzw. “zrozumiałej treści” (a angielskiego “Comprehensible Input’), czyli takiej treści, którą możesz zrozumieć pomimo tego, że nie znasz wszystkich słów i struktur, które się na nią składają. Jest to podstawa naszej wskazówki o prowadzeniu rozmów na tematy, na które masz coś do powiedzenia w swoim własnym języku, czyli na przykład twoje hobby.

Hipoteza ta wywarła bardzo szeroki wpływ na podejście do nauczania języków obcych w ostatnich 40 latach i cieszy się szerokim poparciem społeczności poliglotów. 

Według niej, aby doszło do prawdziwego przyswajania języka, uczniowie muszą zrozumieć przekaz, czyli co się do nich mówi. Aby tak się stało, muszą zostać spełnione następujące warunki:

1. Materiały do nauki muszą składać się z 60–70% słów znanych uczniowi. Krashen podkreśla, że uczniowie powinni słuchać tekstów, które są odrobinę trudniejsze niż ich aktualny poziom językowy. Komunikaty powinny stanowić wyzwanie, ponieważ jeżeli będą zbyt proste, nie zobaczymy postępów, ale też nie mogą być zbyt przytłaczające, aby nie zniechęcić uczniów. Wielu współczesnych psychologów, np. Jordan Peterson, zgadza się, że najlepsza nauka ma miejsce, gdy zadania są trudne, ale wciąż wykonalne. Jeśli są zbyt łatwe, uczniowie będą się nudzić i nie będą rozwijać, z kolei jeśli będą zbyt trudne, stracą motywację
   
2. Materiały muszą dotyczyć czegoś, co uczeń zna. Ta teza jest zgodna z teoriami znanego kontekstu. Badania pokazują, że uczniowie rozumieją o 25% więcej treści w języku obcym, jeśli są uprzednio zaznajomieni z treścią. Dlatego dobrym pomysłem jest nauka się o rzeczach, o których masz coś do powiedzenia w swoim własnym języku, np. o swoich hobby, pracy itp. Oznacza to, że lepiej zrozumiesz wiadomości, które słyszałeś wcześniej w swoim ojczystym języku. Badacze przeprowadzili eksperymenty z uczniami, przykładowo użyli historii o Królu Lwie, którą uczący się znali w języku ojczystym i rzeczywiście badani rozumieli więcej w języku obcym, jeśli znali historię już wcześniej, w swoim języku.

W Taalhammerze wzięliśmy sobie “zrozumiałe treści” do serca. Wszystkie zdania w naszych kursach ułożyliśmy w taki sposób, że każde następne bazuje na poprzednich słowach lub zdaniach. Ucząc się w ten sposób zawsze zrozumiesz co najmniej 60-70% prezentowanych materiałów. W efekcie, nie skupisz uwagi na tym, co znaczą poszczególne słowa, lecz bardziej na tym, dlaczego słowa są ułożone w takiej kolejności, a nie innej. Co więcej, w tekstach do słuchania i czytania używamy w większości słów i zdań z danego kursu, dzięki czemu zrozumiesz także około 85-90% tekstu. 

Affective Filter – Filtr afektywny

Pisaliśmy wcześniej o tym jak cechy osobowości wpływają na sukces w nauce języka. Krashen twierdzi, że nieprawdą jest, że uczniowie, którzy szybciej opanowują język, mają talent czy tak zwane predyspozycje językowe. To uczniowie którzy mają problemy, mają coś ekstra. Krashen mówi tutaj o tzw. filtrze afektywnym, jako czymś, co tworzy “blok myślowy”. Mogą być nim na przykład lęk przed popełnianiem błędów, słaba samoocena, brak motywacji, brak wiary w siebie albo oczekiwanie od siebie perfekcji. Z kolei osoby, które są pewne siebie, mają dużo motywacji i które charakteryzuje brak lub niski poziom lęku, uczą się szybciej i odnoszą sukcesy językowe. 

Jeżeli należysz do osób które mają problemy z mówieniem po angielsku, zastopuj tu i przeczytaj powyższy akapit jeszcze raz. 

Z doświadczenia wiemy, że to właśnie mówienie sprawia najwięcej kłopotów podczas nauki języka obcego. Właśnie dlatego nasze kursy są skonstruowane tak, aby przygotować cię do mówienia już od pierwszego dnia. W ten sposób możesz pracować nad sobą i przeciwdziałać swojemu “filtrowi”. Będzie to szczególnie pomocne, jeśli jesteś introwertykiem, masz niską samoocenę, a chcesz lub musisz zacząć mówić jak najszybciej. Szybko zauważysz, że samo to, że podejmiesz się rozmowy, zwiększy twoją motywację i pewność siebie, bo udowodnisz sobie, że potrafisz.

Monitor Hypothesis – Teoria monitora

Jak już wiesz, akwizycja języka jest procesem, który odpowiada za naszą płynność w posługiwaniu się nim. Z drugiej strony, świadoma wiedza o nauce, czyli “fakty” (np. reguły gramatycznie) pełnią funkcję “monitora” lub “korektora”. Krashen zauważa, że skuteczność “monitora” jest ograniczona, a nadużywanie go może nawet zaburzyć płynność komunikacji.

Co to oznacza w praktyce?

Bardzo często kiedy chcemy powiedzieć coś w języku obcym, dane zdanie pochodzi z naszej podświadomości. Zanim jednak zostanie ono przez nas wypowiedziane, pojawi się tzw. “monitor”, który będzie chciał sprawdzić i ewentualnie skorygować błędy, żeby stwierdzić, czy zdanie jest poprawne. 

Czy zdarzyło ci się kiedyś, że miałeś zdanie już na końcu języka, ale zamiast je powiedzieć zacząłeś je analizować? To właśnie twój “monitor”. Założenie niby dobre, ale w praktyce bardzo często kończy się tym że nie mówimy nic, bo bardziej zaczynamy się przejmować poprawnością wypowiedzi niż samą komunikacją. Wolimy nie powiedzieć nic, niż ryzykować powiedzenia czegoś z błędem. To właśnie nas gubi i przeszkadza nam w dalszym rozwoju. 

A w nauce języka chodzi przecież o to, żeby móc się komunikować, a nie żeby mówić poprawnie. 

Pomyśl o dzieciach. Czy widziałeś kiedyś dziecko, które przejmuje się poprawnością w języku ojczystym? No właśnie. A dzieje się tak ponieważ dzieci nie mają “monitora”. Po prostu mówią i tyle. I na tym właśnie polega ich geniusz.

Theory of Natural Order Hypothesis – Teoria naturalnego przyswajania

Lingwiści od początku lat 70-tych wskazywali że proces przyswajania języka przebiega w przewidywalnych etapach. Czyli, że na przykład czasu teraźniejszego dziecko nauczy się wcześniej niż czasu przeszłego. Stephen Krashen bazując na badaniach innych osób sformułował teorię naturalnej kolejności przyswajania.

Istotą tej teorii jest fakt, że istnieje określony porządek, w jakim różne elementy gramatyki są przyswajane. 

Przykładowo, w kontekście języka angielskiego Krashen wskazuje, że formy czasowników z końcówką “-ing”, używane w czasach ciągłych, są przyswajane stosunkowo wcześnie przez dzieci uczące się angielskiego jako swojego pierwszego języka. Natomiast forma trzeciej osoby liczby pojedynczej, gdzie do bezokolicznika dodaje się końcówkę ‘s’, może być przyswajana nawet od 6 miesięcy do 1 roku później.

W przypadku dorosłych uczących się języka angielskiego jako języka obcego również obserwuje się wcześniejsze przyswajanie form czasowników z końcówką “-ing”. Jednakże, zgodnie z obserwacjami Krashena, istnieje tendencja do tego, że forma trzeciej osoby liczby pojedynczej może być pomijana lub przyswajana znacznie później, niż ma to miejsce w przypadku dzieci uczących się języka ojczystego.

Teoria naturalnego przyswajania jest najbardziej krytykowaną teorią Krashena. Sam on zresztą zauważa, że teoria ta dotyczy głównie dzieci i przyswajania języka ojczystego. W przypadku nauki języka obcego przez dorosłych, w sposób instruktażowy, proces może rządzić się zupełnie innymi prawami.

Potwierdzają to nasze własne obserwacje. Jeden z naszych użytkowników zaczął uczyć się języka poprzez czytanie bajek Disneya, które są pisane głównie w czasie przeszłym. Nie było więc zaskoczeniem że użytkownik ten mówił od początku tylko w czasie przeszłym, łamiąc tym samym założenia Krashena.

Nie jest to jednak jedyna krytyka, o czym w następnym rozdziale.

Krytyka teorii Krashena 

Przez ostatnich kilkanaście lat w środowisku naukowym zauważalne są dyskusje na temat teorii języków obcych Stephena Krashena. Szczególnie dużą popularność zdobyły teorie zrozumiałych treści i akwizycji językowej, które stanowią kluczowe koncepcje w dziedzinie lingwistyki i nauki języków.

Mimo że te teorie są popularne, często są krytykowane ze względu na poniższe aspekty:

Brak dowodów na temat akwizycji u dorosłych

Nie ma empirycznych dowodów na to, że wśród dorosłych może dojść do akwizycji języka bez żadnej świadomej nauki języka. To znaczy, że ktoś po 15 roku życia, kto tylko jest wystawiony na treści, ale nie próbuje mówić i nie uczy się słówek, może w ogóle nauczyć się języka. Przeprowadzone badania, według krytyków, nie były wystarczająco rygorystyczne, lub nie dostarczyły jednoznacznych wyników. Hipotezy Krashena wydają się głównie dotyczyć pierwszego języka u dzieci. 

Ekspozycja na język otoczenia jako jedyna forma nauki działa na dzieci podczas nauki pierwszego języka, ale co ma piernik do wiatraka?  Dzieci są na zupełnie innym etapie rozwoju i ich proces nauki języka wygląda kompletnie inaczej. Opisaliśmy to w naszym artykule “Czy języka można nauczyć się w każdym wieku?”

Dla dorosłego, dojście do momentu, w którym język stanie się intuicyjny jest bardzo trudnym zadaniem. Każde słowo, czy struktura gramatyczna musi przejść przez pamięć krótką a później pamięć deklaratywną. Oznacza to, że uczenie się, a więc przyswajanie faktów jest w przypadku dorosłych zawsze niezbędnym początkiem przyswajania języka. Na początku musimy nauczyć się faktów, a dopiero później, poprzez ich użycie i słuchanie, wykształcony zostanie bardziej intuicyjny, płynny język. 

Zbyt uproszczone spojrzenie na nabywanie języka

Teoria Krashena skupia się głównie na zrozumiałym wsadzie językowym (Comprehensible Input), co zdaniem krytyków, a także według naszych badań, nie uwzględnia roli innych kluczowych czynników, takich jak motywacja, preferencje, czy praktyka podczas procesu nauki języka (w tym nauka słówek, gramatyki, zdań, etc.).

Sama idea, że języka można się nauczyć łatwo i przyjemnie tylko słuchając “zrozumiałych treści”, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Warto tutaj wspomnieć o Robercie i Elizabeth Bjork, którzy mówią o “Desirable difficulties”, czyli “pożądanych trudnościach”. Zgodnie z tą teorią, proces uczenia się jest w ostatecznym rozrachunku bardziej skuteczny, gdy osoba napotyka pewne trudności w trakcie nauki. Spowalnia to naukę języka, ale długoterminowo prowadzi do znacznie większych sukcesów. W praktyce oznacza to, że pewne wyzwania, błędy czy trudności mogą prowadzić do lepszego przyswajania wiedzy niż bezproblemowe i łatwe zadania. Bjork argumentuje, że trudności mogą działać jak rodzaj “ćwiczeń dla mózgu”, sprawiając, że umiejętności są bardziej trwałe i lepiej zapamiętane.

Według Krashena, świadome uczenie się pełni rolę monitora i niejako “kontroluje” język. Według badacza, monitor nie przyczynia się do przyswajania przez uczniów języka i zazwyczaj przeszkadza w nauce. Niektórzy badacze uważają, że ta hipoteza zbyt mocno upraszcza rolę świadomego uczenia się, nie dostrzegając jej wpływu na skuteczność nauki języków. Monitor jest potrzebny, aby opanować język w pełni, ponieważ to dzięki niemu informacje trafiają najpierw do pamięci krótkotrwałej, a potem długotrwałej. Monitor zawsze istnieje u ludzi dorosłych, pozbawione są go jedynie małe dzieci. Nie wiemy, co by się stało, gdyby dorosły nie miał takiego świadomego monitora, być może sama akwizycja językowa nie byłaby możliwa. 

Pominięcie wagi interakcji z innymi

Krytycy zauważają, że Krashen nadmiernie skupia się na stronie inputu, pomijając znaczenie outputu, czyli produkcji języka i interakcji z innymi ludźmi. A to właśnie interakcja z nimi wydaje się być kluczowa do nauki mówienia w języku obcym. Patricia Kuhl, profesor nauk o mowie i słuchu, pokazała, że dzieci uczą się języka od ludzi, a nie z ekranów. Wystawianie anglojęzycznych dzieci na interakcje z kimś mówiącym do nich po mandaryńsku pomogło tym dzieciom zachować zdolność rozróżniania dźwięków języka chińskiego, ale gdy ta sama “dawka” mandaryńskiego została dostarczona przez program telewizyjny lub nagranie audio, dzieci nie nauczyły się niczego.

Akwizycja języka odbywa się w otoczeniu społecznym. Dzieci muszą być twarzą w twarz, wchodzić w interakcje z innymi ludźmi. Mózg funkcjonuje wtedy w wyjątkowy sposób.

Patricia Kuhl

Jeśli rozumiesz angielski to zapraszamy na prezentacje “Językowy geniusz niemowląt”:

Język zawsze rozwijał się jako środek komunikacji między ludźmi i wygląda na to, że interakcja jest niezbędna, aby doszło do akwizycji. 

Ponadto stajemy się dobrzy w tym, co robimy. Musimy więc rozmawiać, żeby rozwijać tę umiejętność. Jeżeli tego nie robimy, nie osiągniemy sukcesu językowego. 

Najskuteczniejsze metody uczenia połączone w jednym narzędziu – ucz się z Taalhammerem 

Mimo przedstawionych zastrzeżeń, teorie Krashena mają licznych zwolenników, a z ich elementów warto czerpać, dostosowując je do indywidualnych potrzeb i kontekstu nauki języków obcych.

W Taalhammerze nie chcemy abyś tracił czas. Natomiast chcemy, by nauka była efektywna i spersonalizowana. Odrobiliśmy więc zadanie domowe za ciebie i stworzyliśmy aplikację, która łączy w sobie najlepsze metody uczenia się, połączone w jedną, skuteczną całość którą możesz wykorzystać w praktyce.

Hipoteza inputu i formuła i+1: język o krok do przodu

Idea zrozumiałego inputu ma w pismach Krashena precyzyjne sformułowanie. Naszkicowana po raz pierwszy jako część jego Modelu Monitora pod koniec lat 70., a rozwinięta w pełni w Principles and Practice in Second Language Acquisition (1982) i The Input Hypothesis (1985), głosi, że język przyswajamy tylko w jeden sposób: rozumiejąc komunikaty, które zawierają język odrobinę wykraczający poza nasz obecny poziom. Krashen zapisał to formułą i+1, gdzie i to aktualny poziom uczącego się, a +1 to następny krok tuż powyżej niego.

Przykład. Osoba, która swobodnie rozumie proste zdania w czasie teraźniejszym („I eat breakfast at seven”), słyszy zdanie „Yesterday I ate breakfast at seven”. Słowo „yesterday” i znane słownictwo niosą znaczenie, więc komunikat zostaje zrozumiany — a rozumiejąc go, uczący się styka się z formą czasu przeszłego „ate” w kontekście, który czyni jej funkcję oczywistą. To zdanie jest właśnie i+1: zrozumiałe jako całość, z jednym nowym elementem przyswajanym mimochodem. Zdanie pełne nieznanych słów (i+5, mówiąc obrazowo) to tylko szum, a zdanie bez niczego nowego (i+0) jest komfortowe, ale niczego nie uczy.

Wynikają z tego dwie konsekwencje. Po pierwsze, mówienie jest według Krashena rezultatem przyswajania, a nie jego przyczyną — płynność wyłania się, gdy zrozumieliśmy wystarczająco dużo inputu, dlatego nie widział on potrzeby wymuszania wczesnej produkcji. Po drugie, gramatyki nie trzeba podawać w ustalonej kolejności: jeśli uczący się otrzymuje dość zrozumiałego inputu, struktury, na które jest gotowy, są — jak pisze Krashen — dostarczane automatycznie. Teoretyczne tło rozróżnienia uczenie się–przyswajanie opisujemy w osobnym haśle o Stephenie Krashenie, uczeniu się i przyswajaniu.

Pięć hipotez Krashena w skrócie

Powyższe rozdziały omawiają hipotezy po kolei; oto one w takiej postaci, w jakiej przedstawia je sam Krashen — pięć twierdzeń tworzących jedną całość, znaną jako Model Monitora:

• Hipoteza przyswajania i uczenia się (acquisition–learning hypothesis) — istnieją dwa niezależne sposoby rozwijania języka: podświadome przyswajanie (chwytanie języka poprzez jego rozumienie) i świadome uczenie się (studiowanie reguł); tylko przyswajanie prowadzi do płynnego użycia.
• Hipoteza naturalnego porządku (natural order hypothesis) — struktury gramatyczne są przyswajane w przewidywalnej kolejności, a kolejność nauczania jej nie zmienia.
• Hipoteza monitora (monitor hypothesis) — świadomie wyuczone reguły pełnią jedynie funkcję korektora („monitora”) tego, co wytwarza system przyswojony, i to tylko wtedy, gdy jest czas, skupienie na formie i znajomość reguły.
• Hipoteza inputu (input hypothesis) — przyswajanie zachodzi, gdy rozumiemy komunikaty zawierające język na poziomie i+1.
• Hipoteza filtra afektywnego (affective filter hypothesis) — lęk, niska motywacja i brak pewności siebie podnoszą „filtr”, który blokuje dostęp zrozumiałego inputu do systemu przyswajania.

Status naukowy: debata po 40 latach

Praktyczne zastrzeżenia opisane wcześniej w tym artykule mają swój formalny odpowiednik w literaturze naukowej. Najbardziej wpływowa krytyka dotyczyła testowalności teorii. Kevin Gregg (1984) i Barry McLaughlin (1987) zwrócili uwagę, że jej centralnych pojęć nie da się mierzyć niezależnie: żaden test nie odróżni wiedzy „przyswojonej” od „wyuczonej”, a poziomu i+1 nie sposób z góry zdefiniować dla konkretnego ucznia. To czyni hipotezę inputu bardzo trudną do sfalsyfikowania — ilekroć dochodzi do przyswojenia, można to po fakcie wyjaśnić tym, że input i+1 musiał zostać dostarczony.

Druga przełomowa krytyka przyszła z kanadyjskich klas immersyjnych. Merrill Swain (1985) badała uczniów, którzy otrzymali tysiące godzin zrozumiałego inputu po francusku, i stwierdziła, że choć ich rozumienie było bliskie rodzimemu, ich gramatyka w mowie pozostawała uporczywie niepoprawna. Jej wniosek — hipoteza zrozumiałego outputu (comprehensible output hypothesis) — głosi, że sam input nie wystarcza: uczący się muszą być także skłaniani do produkcji języka, bo mówienie i pisanie zmusza do przetwarzania gramatyki, zauważania luk we własnej kompetencji i testowania hipotez w sposób, jakiego samo słuchanie nigdy nie wymaga.

Co z teorii zostaje dzisiaj? Przegląd Karen Lichtman i Billa VanPattena („Was Krashen right? Forty years later”, 2021) stwierdza, że kluczowe intuicje Krashena zestarzały się zaskakująco dobrze: zrozumiały input jest dziś niemal powszechnie uznawany za konieczny warunek przyswajania, uczenie implicytne stało się głównym nurtem badań, a jego idee żyją w badaniach nad akwizycją języka pod nowszymi nazwami. Zarazem praktycznie żaden badacz nie uważa już inputu za warunek wystarczający — interakcja, ćwiczenie produkcji oraz, u dorosłych, pewna doza świadomej nauki wymiernie pomagają. W klasach dziedzictwo Krashena niosą podejścia oparte na rozumieniu, takie jak TPRS (Teaching Proficiency through Reading and Storytelling), opracowane przez Blaine’a Raya w latach 90., a także programy ekstensywnego czytania i słuchania.

Co z tego wynika dla nauki języka

• Wybieraj materiały, które w większości rozumiesz. Zasada i+1 w praktyce: sięgaj po teksty, podcasty i kursy, w których nadążasz za treścią, a mimo to spotykasz kilka nowych słów lub struktur. Znane tematy — praca, hobby, historie, które już znasz — obniżają trudność za darmo.
• Traktuj input jako fundament, ale wcześnie dodaj output. Badania Swain nad immersją pokazują, że samo rozumienie nie buduje poprawnej mowy. Połączenie dużej ilości inputu z regularnym budowaniem zdań od pierwszego dnia — rdzeń metody Taalhammera — pokrywa obie strony tego sporu; zobacz też co o metodach nauki języka mówi nauka.
• Nie oczekuj, że przyswajanie będzie bezwysiłkowe. Badania nad pożądanymi trudnościami pokazują, że wysiłek przypominania sobie wzmacnia pamięć bardziej niż bierna ekspozycja — dlatego nauka oparta na rozumieniu działa najlepiej w parze z aktywnymi powtórkami w systemie spaced repetition.
• Całe zdania to idealne jednostki inputu. Zdanie jest kompletnym, zrozumiałym komunikatem, który pokazuje każde słowo w jego gramatycznym kontekście — właśnie dlatego nauka pełnymi zdaniami tak bezpośrednio realizuje ideę zrozumiałego inputu.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest comprehensible input w prostych słowach?

To język — słyszany lub czytany — który rozumiesz, mimo że nie znasz każdego występującego w nim słowa czy struktury. Według hipotezy inputu Stephena Krashena rozumienie takich komunikatów jest mechanizmem, dzięki któremu przyswajamy języki: najpierw jest znaczenie, a gramatyka i słownictwo „łapią się” po drodze.

Co oznacza i+1 w teorii Krashena?

„i” to aktualny poziom kompetencji uczącego się, a „+1” to język o jeden krok powyżej niego. Input na poziomie i+1 jest zrozumiały z kontekstu, a zarazem zawiera coś nowego do przyswojenia. Materiał znacznie powyżej twojego poziomu to niezrozumiały szum; materiał w całości na twoim poziomie nie zawiera już niczego do nauczenia.

Czy comprehensible input wystarczy, żeby mówić płynnie?

Większość badaczy odpowiada dziś: nie. Input uznaje się za konieczny — nikt nie przyswoi języka, nie rozumiejąc komunikatów w nim formułowanych — ale badania nad uczniami z programów immersyjnych (Swain, 1985) pokazują, że samo rozumienie zostawia mowę niepoprawną. Płynność wymaga dodatkowo produkcji języka, interakcji z innymi, a u dorosłych także pewnej dozy świadomej nauki.

Źródła

• Krashen, S. D. (1982). Principles and Practice in Second Language Acquisition. Oxford: Pergamon Press.
• Krashen, S. D. (1985). The Input Hypothesis: Issues and Implications. Londyn: Longman.
• Swain, M. (1985). Communicative competence: Some roles of comprehensible input and comprehensible output in its development. W: S. Gass i C. Madden (red.), Input in Second Language Acquisition (s. 235–253). Rowley, MA: Newbury House.
• Gregg, K. R. (1984). Krashen’s Monitor and Occam’s Razor. Applied Linguistics, 5(2), 79–100.
• McLaughlin, B. (1987). Theories of Second-Language Learning. Londyn: Edward Arnold.
• Lichtman, K., VanPatten, B. (2021). Was Krashen right? Forty years later. Foreign Language Annals, 54(2), 283–305.